{"id":147,"date":"2015-03-11T16:55:37","date_gmt":"2015-03-11T14:55:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bengusuozcan.com\/?p=147"},"modified":"2022-11-30T10:15:41","modified_gmt":"2022-11-30T07:15:41","slug":"dadaizmden-siyasi-capslere","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bengusuozcan.com\/en\/random-stuff\/dadaizmden-siyasi-capslere\/","title":{"rendered":"Dadaizmden Siyasi Caps&#8217;lere"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center\">Bu sene bir sanat dersinde k\u0131y\u0131s\u0131ndan k\u00f6\u015fesinden biraz \u00f6\u011frendi\u011fim, y\u0131llarca duyup da ne ola ki bu diyerek google\u2019lamad\u0131\u011f\u0131m bir ak\u0131md\u0131 \u2018dadaizm\u2019 . Temel olarak \u00f6zellikle 1910 k\u00fcs\u00fcrl\u00fc y\u0131llarda, Avrupa \u00fclkelerine h\u0131zla yay\u0131lan, oradan Amerika\u2019ya da ge\u00e7en, tam anlam\u0131yla sanat de\u011fil sanata ele\u015ftiri ak\u0131m\u0131 diyebiliriz dada\u2019ya. \u0130smi de asl\u0131nda g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar ilgin\u00e7 de\u011fil, g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar komik asl\u0131nda \u00e7\u00fcnk\u00fc bu nam-\u0131 di\u011fer dadaistler, sanat\u0131n yozla\u015fm\u0131\u015f, galerilerde parayla sat\u0131lan ve normlarla belirlenen, alt\u0131na \u00fcnl\u00fc bir ismin imza atmas\u0131yla sanat de\u011feri kazanan ve biricikli\u011fiyle tam bir g\u00f6steri\u015f \u00f6znesi haline gelen halini ele\u015ftirmek i\u00e7in sanat\u0131 baya\u011f\u0131 ve u\u00e7 bir sa\u00e7mal\u0131kla ele almaya, isimlerini de bu ecnebi bebeklerde \u2018bababa\u2019 ya denk gelen ilk kelimevari ses olan \u2018dada\u2019dan almak istemi\u015fler. \u0130\u015fte olay\u0131m\u0131z buymu\u015f.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Asl\u0131na bakarsan\u0131z epey de ilgin\u00e7 \u015feyler yapm\u0131\u015flar, \u015fimdi yaz\u0131 sapmas\u0131n ama bir tanesini payla\u015fmadan edemeyece\u011fim. Bu Dadaistlerin alt\u0131n \u00e7ocu\u011fu Marcel Duchamp, bu ak\u0131m \u00f6ncesinde de \u00fcn kazanm\u0131\u015f bir sanat\u00e7\u0131, gitmi\u015f bir tane pisuvar alm\u0131\u015f bir pazar yerinden. Sonra onu ters \u00e7evirip \u2018fountain\u2019 demi\u015f ismine, g\u00f6ndermi\u015f bir galeriye. Tabi galeri hemen reddetmi\u015f. Ama bu ikilemde kal\u0131narak yap\u0131lm\u0131\u015f, galeriye kira paras\u0131 verdi\u011fi i\u00e7in sergilemeliyiz demi\u015f baz\u0131lar\u0131. Ama bizim Duchamp amac\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f tabi, her ne kadar bug\u00fcn giri\u015fi gayet tuzlu bir galeride sergilenen bu eser Duchamp\u2019\u0131n filozofisinden upuzak bir yerde kendisinin kemiklerini s\u0131zlatsa da o d\u00f6nem biriciklik, sanattaki g\u00fczellik ve pragmatizm alg\u0131s\u0131n\u0131n ayarlar\u0131yla oynamaya epey bir ivme kazand\u0131rm\u0131\u015f.<\/p>\n<div id=\"attachment_2310\" style=\"width: 264px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/myweb.sabanciuniv.edu\/suchas\/files\/2015\/03\/duchamp-fountain.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2310\" class=\"size-medium wp-image-2310\" alt=\"\" src=\"http:\/\/myweb.sabanciuniv.edu\/suchas\/files\/2015\/03\/duchamp-fountain-254x300.jpg\" width=\"254\" height=\"300\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2310\" class=\"wp-caption-text\">\u0130\u015fte Fountain ! Brilliant \ud83d\ude1b<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: center\">Da\u011f\u0131ld\u0131k gittik, neyse efendim. Benim yaz\u0131m \u2018dadaizmden capslere\u2019. \u00d6yleki bu da \u015furadan \u00e7\u0131kt\u0131, bu Duchamp\u2019\u0131n bir eseri de LHOQQ, arkada\u015f gitmi\u015f bir Monalisa kartpostal\u0131 alm\u0131\u015f, ona b\u0131y\u0131k falan \u00e7izmi\u015f. Premat\u00fcre caps yani, bug\u00fcnk\u00fclerin atas\u0131. Buradaki amac\u0131 da i\u015fte Monalisa\u2019y\u0131 g\u00fczel k\u0131lan onun all\u0131 pullu \u00e7er\u00e7evede bir m\u00fczede sergilenmesi mi, biricik olmas\u0131 m\u0131, e\u011fer de\u011filse benim bu yapt\u0131\u011f\u0131m da sanat de\u011fil mi ey ahali demeye getirmi\u015f. Ama burada dadaism felsefesi bana bir \u015fey fark ettirdi ki asl\u0131nda ad\u0131n\u0131 san\u0131n\u0131 pek bilemedi\u011fimiz bu ak\u0131m hepimizin i\u00e7inde. Sanata ve sanat d\u0131\u015f\u0131nda her \u015feye, politikaya, \u00fcnl\u00fclere&#8230; Son y\u0131llarda her t\u00fcrl\u00fc mecrada payla\u015f\u0131lan, fenomenleri \u00e7\u0131kan caps\u2019lerden hepimiz haberdar\u0131z. \u0130ngilizce\u2019de \u2018meme\u2019 diyorlar \u2013komik evet, haha- ve T\u00fcrkiye\u2019den daha bir alm\u0131\u015f y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f kaynak s\u00f6zkonusu tabi d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda. Derste bu LHOOQ\u2019yu g\u00f6r\u00fcnce kendi kendime dedim ki biz de \u015fimdi ayn\u0131s\u0131n\u0131 yap\u0131yoruz. Ama acaba i\u00e7imizdeki tepkinin fark\u0131nda m\u0131y\u0131z?<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Neden caps yap\u0131yoruz ki diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. \u00c7ok felsefik oldu \u015fimdi ama asl\u0131nda \u015funu fark ettim ki caps\u2019lerin \u00e7o\u011fu, en az\u0131ndan yay\u0131lanlar, i\u00e7inde mesaj i\u00e7erikli bir dalga ge\u00e7me gizli. Ayn\u0131 LHOQQ\u2019da oldu\u011fu gibi. Mesela siyasi caps\u2019ler, siyaset\u00e7ileri ele\u015ftirmek, a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 yakalamak ve onlarla dalga ge\u00e7mek amac\u0131nda i\u00e7ten i\u00e7e onlara bir ele\u015ftiri, i\u00e7ten i\u00e7e bir muhalefet asl\u0131nda. O y\u00fczden en \u00e7ok caps konusu olanlar siyaset\u00e7iler oluyor, o y\u00fczden AKP\u2019li K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu\u2019nun, CHP\u2019li de Erdo\u011fan\u2019\u0131n caps\u2019lerini yap\u0131yor. (art\u0131k destekleyecek parti bulamayanlar herkesinkini yap\u0131yor) Ya da son d\u00f6nemin fenomeni Nur Yerlita\u015f, s\u00f6zde epey hayran\u0131 var ama \u015furas\u0131 bir ger\u00e7ek ki \u00e7o\u011fu hareketi, \u00e7o\u011fu s\u00f6ylemi bize olduk\u00e7a \u2013hakaret olarak alg\u0131lanmas\u0131n ama- g\u00f6steri\u015fli ve abart\u0131l\u0131 gelirken reyting rekorlar\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla epey de para k\u0131r\u0131yor olmas\u0131 bizi rahats\u0131z eden belki de. Bu kadar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde olunca bir kulp takma d\u00fcrt\u00fcs\u00fc, bir a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekme \u00e7abas\u0131&#8230; Kal\u0131b\u0131 g\u00fczel olsa da hi\u00e7bir \u2018bay\u0131l\u0131yorum bu kad\u0131na ya harika hahah\u2019 n\u0131n samimi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz.<\/p>\n<div id=\"attachment_2311\" style=\"width: 199px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/myweb.sabanciuniv.edu\/suchas\/files\/2015\/03\/Lhooq.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2311\" class=\"size-medium wp-image-2311\" alt=\"\" src=\"http:\/\/myweb.sabanciuniv.edu\/suchas\/files\/2015\/03\/Lhooq-189x300.jpg\" width=\"189\" height=\"300\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2311\" class=\"wp-caption-text\">Caps&#8217;lerin atas\u0131. Yine Duchamp abimiz.<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: center\">Epey d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm, caps gezdim, do\u011frudan bununla a\u00e7\u0131klanamayacak \u00f6rnekler bulmad\u0131m de\u011fil ama bir \u015fekilde hep bu kap\u0131ya \u00e7\u0131kt\u0131m nas\u0131lsa. G\u00fclmek ve g\u00fcld\u00fcrmek i\u00e7in haz\u0131rlanan \u015feylerin arkas\u0131na c\u00fcmleler yazmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. \u0130lber Ortayl\u0131\u2019y\u0131 \u00e7ok takdir etti\u011fimiz bir ger\u00e7ek ama bu bilmeyenin bilene \u00e7amur atmas\u0131 d\u00fcrt\u00fcs\u00fcnden gelen \u2018biraz da abartm\u0131\u015fs\u0131n \u0130lber Hoca ne vard\u0131 bu kadar bilgin olacak\u2019 d\u00fcrt\u00fcs\u00fc var sanki bu caps\u2019lerin arkas\u0131nda bile. \u00d6yle ya, dalga ge\u00e7mek i\u00e7in ba\u015fka ne sebep var ki sonu\u00e7ta?<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Biraz kendi i\u00e7imde ku\u015fkuya d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm de oldu asl\u0131nda. 100 ki\u015fiye sorsam bence 99\u2019u \u2018caps g\u00fclmek, g\u00fcld\u00fcrmek, e\u011flenmek i\u00e7in \u00f6yle i\u015fte esprisine can\u0131m \u015fakas\u0131na yani\u2019 gibi bir sonu\u00e7la gelir. (Asl\u0131nda 13 ki\u015fiye sordum). \u00d6te yandan \u00e7o\u011fu mizahi d\u00fcrt\u00fcn\u00fcn arkas\u0131nda ben mi \u00e7ok masumiyet d\u0131\u015f\u0131 ama\u00e7lar pe\u015findeyim diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. \u00dcnl\u00fc olmayan ki\u015filerin hatta arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n foto\u011fraflar\u0131n\u0131 kullanarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z caps\u2019leri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ve kendi yapt\u0131klar\u0131m\u0131 da tabi, arkalar\u0131nda iyi niyet oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Bir \u015fekilde, \u2018g\u00fclmek ve g\u00fcld\u00fcrmek\u2019 i\u00e7in o an belki y\u00fcz\u00fcne kar\u015f\u0131 s\u00f6yleyece\u011fim ele\u015ftirileri b\u00f6yle komik bir yafta alt\u0131na koydu\u011fumu fark ettim. Dili mi s\u00fcr\u00e7t\u00fc, sa\u00e7ma bi \u015fekilde mi durdu, pot mu k\u0131rd\u0131? Asl\u0131nda k\u0131rmamak g\u00fccendirmemek i\u00e7in t\u00f6rp\u00fcledi\u011fimiz \u2018i\u00e7ten i\u00e7e dalga ge\u00e7en\u2019 yan\u0131m\u0131z\u0131 fark etmeden caps\u2019lerde d\u00f6k\u00fcveriyoruz ortaya. Bug\u00fcn bir ka\u015f\u0131k suda bo\u011fas\u0131m\u0131z gelen siyaset\u00e7iye, fazla haval\u0131 buldu\u011fumuz sanat\u00e7\u0131ya nezaketimizi bozmadan ve fazla da risk almadan muhalefet ediyor, ele\u015ftirimizi koyuyor; o an hunharca dalga ge\u00e7mek istedi\u011finiz arkada\u015f\u0131m\u0131zla k\u0131rmadan g\u00fccendirmeden dalgam\u0131z\u0131 ge\u00e7iyoruz.<\/p>\n<div id=\"attachment_2312\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/myweb.sabanciuniv.edu\/suchas\/files\/2015\/03\/ilber-caps.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2312\" class=\"size-medium wp-image-2312\" alt=\"\" src=\"http:\/\/myweb.sabanciuniv.edu\/suchas\/files\/2015\/03\/ilber-caps-300x297.jpeg\" width=\"300\" height=\"297\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2312\" class=\"wp-caption-text\">Favorimi payla\u015fmak istedim \ud83d\ude42<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: center\">Zaman\u0131nda dada ak\u0131m\u0131nda dalga ge\u00e7menin bir silah oldu\u011funu fark etmekten, s\u00f6ylemekten \u00e7ekinmemi\u015fler. Muhtemelen ele\u015ftirinin \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir grup ve yol ile yap\u0131lmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yordu. Bug\u00fcn dalga ge\u00e7menin hangi d\u00fcrt\u00fcyle i\u00e7imizden geldi\u011fini \u00e7o\u011fu zaman fark etmiyoruz. \u0130mkan\u0131m olsa bir ara\u015ft\u0131rma yapard\u0131m, caps payla\u015fma, yapma ve takip etme i\u015flerinden epey zevk alan insanlar\u0131n tolerans\u0131n\u0131n daha az oldu\u011funu, daha ele\u015ftirel oldu\u011funu ve asl\u0131nda bu her \u015feye s\u00f6yleyecek bir \u015feyi olan insanlardan olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol ederdim. Ama sonu\u00e7 olarak b\u00f6yle de olsa ele\u015ftirinin i\u00e7imizden \u00e7\u0131kmas\u0131 iyi bir \u015fey, fikrimiz olsun, ifade etmeye yol bulunur.<br \/>\nAcaba bu yaz\u0131y\u0131 s\u0131rf dadaizmin ne oldu\u011funu \u00f6\u011frendim, vay be ne de\u011fi\u015fik \u015feymi\u015f, bunun hakk\u0131nda ne uydurabilirim diyerek mi yazd\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum&#8230; Hay\u0131r ya, LHOOQ\u2019yu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm an \u201cbu capslerin atas\u0131d\u0131r\u201d dedim, evet evet dedim bence.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Beng\u00fcsu<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu sene bir sanat dersinde k\u0131y\u0131s\u0131ndan k\u00f6\u015fesinden biraz \u00f6\u011frendi\u011fim, y\u0131llarca duyup da ne ola ki bu diyerek google\u2019lamad\u0131\u011f\u0131m bir ak\u0131md\u0131 \u2018dadaizm\u2019 . Temel olarak \u00f6zellikle 1910 k\u00fcs\u00fcrl\u00fc y\u0131llarda, Avrupa \u00fclkelerine h\u0131zla yay\u0131lan, oradan Amerika\u2019ya da ge\u00e7en, tam anlam\u0131yla sanat de\u011fil sanata ele\u015ftiri ak\u0131m\u0131 diyebiliriz dada\u2019ya. \u0130smi de asl\u0131nda g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar ilgin\u00e7 de\u011fil, g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar komik asl\u0131nda \u00e7\u00fcnk\u00fc bu nam-\u0131 di\u011fer dadaistler, sanat\u0131n yozla\u015fm\u0131\u015f, galerilerde parayla sat\u0131lan ve normlarla belirlenen, alt\u0131na \u00fcnl\u00fc bir ismin imza atmas\u0131yla sanat de\u011feri kazanan ve biricikli\u011fiyle tam bir g\u00f6steri\u015f \u00f6znesi haline gelen halini ele\u015ftirmek i\u00e7in sanat\u0131 baya\u011f\u0131 ve u\u00e7 bir sa\u00e7mal\u0131kla ele almaya, isimlerini de bu ecnebi bebeklerde \u2018bababa\u2019 ya denk gelen ilk kelimevari ses olan \u2018dada\u2019dan almak istemi\u015fler. \u0130\u015fte olay\u0131m\u0131z buymu\u015f. Asl\u0131na bakarsan\u0131z epey de ilgin\u00e7 \u015feyler yapm\u0131\u015flar, \u015fimdi yaz\u0131 sapmas\u0131n ama bir tanesini payla\u015fmadan edemeyece\u011fim. Bu Dadaistlerin alt\u0131n \u00e7ocu\u011fu Marcel Duchamp, bu ak\u0131m \u00f6ncesinde de \u00fcn kazanm\u0131\u015f bir sanat\u00e7\u0131, gitmi\u015f bir tane pisuvar alm\u0131\u015f bir pazar yerinden. Sonra onu ters \u00e7evirip \u2018fountain\u2019 demi\u015f ismine, g\u00f6ndermi\u015f bir galeriye. Tabi galeri hemen reddetmi\u015f. Ama bu ikilemde kal\u0131narak yap\u0131lm\u0131\u015f, galeriye kira paras\u0131 verdi\u011fi i\u00e7in sergilemeliyiz demi\u015f baz\u0131lar\u0131. Ama bizim Duchamp amac\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f tabi, her ne kadar bug\u00fcn giri\u015fi gayet tuzlu bir galeride sergilenen bu eser Duchamp\u2019\u0131n filozofisinden [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":151,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_stc_notifier_status":"sent","_stc_notifier_sent_time":"2023-01-28 02:06:31","_stc_notifier_request":false,"_stc_notifier_prevent":false,"_stc_subscriber_keywords":"","_stc_subscriber_search_areas":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-147","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-random-stuff"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bengusuozcan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bengusuozcan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bengusuozcan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bengusuozcan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bengusuozcan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=147"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bengusuozcan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":152,"href":"https:\/\/www.bengusuozcan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147\/revisions\/152"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bengusuozcan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/151"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bengusuozcan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=147"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bengusuozcan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=147"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bengusuozcan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=147"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}