Exchange\u2019de neler \u00f6\u011frendim ? Sokak sanat\u00e7\u0131lar\u0131n bile bir ba\u015fkayd\u0131 g\u00fczel Asya. \u00d6len arkada\u015f\u0131n\u0131n an\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015fatmak i\u00e7in onun bestelerini \u00e7alan, \u00e7oluk \u00e7ocuk beraber g\u00fczel \u015fark\u0131lar seslendiren gitarc\u0131 amca sana da selam olsun<\/em><\/p><\/div>\n Exchange\u2019i exchange yapan \u015fey elbette yaln\u0131zca seyahat etmek de\u011fil, bir s\u00fcr\u00fc farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrden insanla bir arada olmak. K\u00fc\u00e7\u00fck ayr\u0131nt\u0131lar ke\u015ffediyor insan, bazen sak\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 hakl\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131r bazen ise hi\u00e7 akla gelmeyen \u015feyleri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr nitelikte.<\/strong> Mesela ger\u00e7ekten Amerikal\u0131lar genelde daha mutlu, daha g\u00fclery\u00fczl\u00fc, hatta bazen tabir-i caizse daha pervas\u0131zken yine ger\u00e7ekten so\u011fuk \u00fclke insanlar\u0131 nezaketi elden b\u0131rakmamakla birlikte biraz daha mesafeli, \u00f6yle herkesle arkada\u015f olmayan, ya\u015f ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerinden mi ilham ald\u0131klar\u0131n\u0131 bilmedi\u011fim halde biraz daha olgun bir havaya sahip oluyorlar. Ama istisnalar yok de\u011fil. Farkl\u0131 aksanlara al\u0131\u015f\u0131yor insan, hatta dil bazen komik \u015fakalar yapabiliyor. S\u00f6zgelimi ilk haftalarda Facebook grubuna benim g\u00f6nderdi\u011fim bir \u201c\u015furaya gidiyorum, kimler gelir<\/em>?\u201d postunun alt\u0131na bir\u00e7ok Amerikal\u0131 \u201cI am down<\/em>.\u201d yazm\u0131\u015ft\u0131 da ben de \u201cdown\u201d kelimesinin bende olumsuz bir \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m yapmas\u0131ndan m\u00fctevellit bu s\u00f6z\u00fc direk, \u201cben \u00e7ok sevmedim ya<\/em>\u201d gibi bir anlama yormu\u015f ve \u201cne kadar kabalar, insan be\u011fenmediyse susar, gelmez. Ne gerek var ayriyeten bunu belirtmeye<\/em>\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm. Ertesi g\u00fcn \u201cI am down\u201d yazanlar\u0131n hepsinin bulu\u015fma yerine \u00e7oktan vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce bunun asl\u0131nda \u201cben var\u0131m\u201d anlam\u0131na geldi\u011fini \u00f6\u011frenmi\u015f bulundum. \u0130\u015fte, \u00f6\u011frenmenin ya\u015f\u0131 yok diyorlar ya, do\u011fru.<\/p>\n Vakti zaman\u0131nda her g\u00fcn bir ba\u015fka olay, her g\u00fcn bir ba\u015fka atraksiyon olurdu ya. Hey gidi g\u00fcnler…<\/em><\/p><\/div>\n Biraz da kendini ke\u015ffediyor insan. Bir kere tahmin etti\u011fimden daha esnek bir insan oldu\u011fumu g\u00f6rd\u00fcm, eskiden planlara sad\u0131k olmak ve sad\u0131k olmayanlar\u0131 uyarmak konusunda biraz tak\u0131nt\u0131l\u0131yd\u0131m. Tak\u0131nt\u0131l\u0131ym\u0131\u015f\u0131m daha do\u011frusu, exchange\u2019de genelde bir t\u00fcr \u201cs\u00fcr\u00fc\u201d say\u0131lacak say\u0131da insanla hareket edince planlar\u0131 e\u011fip b\u00fckmeyi; ama asl\u0131nda bunun o kadar da k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar do\u011furmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n bu foto\u011fraf\u0131 daha \u00f6nce kullanm\u0131\u015ft\u0131m, ne kadar sportif olaca\u011f\u0131ma inand\u0131\u011f\u0131m g\u00fcnler…a\u00e7\u0131k havuza bile yaln\u0131zca B\u0130R kez gittim. B\u0130R<\/em><\/p><\/div>\n Ya da mesela gev\u015fek ders program\u0131 sa\u011f olsun kendime rahat rahat ay\u0131rabilece\u011fim geni\u015f zaman dilimlerim olsa dahi spora d\u00fczenli gitmeye \u00fc\u015fendi\u011fimi g\u00f6rerek asl\u0131nda zaman\u0131 bahane etmekten vazge\u00e7mem gerekti\u011fini \u00f6\u011frendim.<\/strong> Bunlar\u0131n hepsi pozitif de\u011fil, eksik gedikleri de g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Baz\u0131lar\u0131 \u201colsa iyi olurdu\u201d<\/em> cinsinden; mesela motor kullanmay\u0131 bilsem seyahat etti\u011fim \u00fclkede motor kiralay\u0131p gezmek ne kadar da haval\u0131 olurdu gibi. Baz\u0131lar\u0131 \u201casl\u0131nda yapabilirdim gayet, hay ben akl\u0131ma..<\/em>.\u201d cinsinden, mesela hep dans kursuna gideyim deyip deyip erteleyerek salsa gecelerinden birka\u00e7 fig\u00fcr kapt\u0131m Hong Kong\u2019da. Ama g\u00fcn\u00fcn sonunda y\u0131llard\u0131r dans eden insanlar\u0131n \u015fovunu izlemeyi tercih eder buldum kendimi. Piyanoya ge\u00e7 de olsa ba\u015flamaktan memnun olsam da b\u00f6yle dansl\u0131-m\u00fczikli i\u015flere biraz daha y\u00f6nelseydim ke\u015fke dedim, salsa gecelerine sahneden hi\u00e7 inmeyen elemanlardan biri olarak kat\u0131lmak \u00e7ok e\u011flenceli olabilirdi. Bir de \u201cAllah kahretsin, bunu neden hi\u00e7 yapmad\u0131m?<\/em>\u201d boyutunda olanlar var. Onlar en k\u00f6t\u00fcs\u00fc. Mesela \u201cay seneye, ay bu sene kesin<\/em>\u201d diye diye s\u00fcrekli erteledi\u011fim ikinci yabanc\u0131 dil. Evet, \u0130ngilizce bug\u00fcn pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan fazlas\u0131yla yeterli, kald\u0131 ki bizim anadilimiz T\u00fcrk\u00e7e oldu\u011fu i\u00e7in iyi bir \u0130ngilizce bizden bekleneni kar\u015f\u0131lar d\u00fczeyde. Ama bir lisan\u0131n nas\u0131l bir insan demek oldu\u011funu esas o zaman fark ediyorsunuz i\u015fte. \u00d6zellikle anadili \u0130ngilizce olmayan insanlar\u0131n dilini kullanarak onlarla ileti\u015fime ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, iyi konu\u015fmuyor dahi olsan\u0131z ayr\u0131 bir ba\u011f kuruluyor. Bunun bir \u00f6rne\u011fi d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir taraf\u0131na giden Asyal\u0131 g\u00f6\u00e7menler. Belki \u201c bu ge\u00e7erli bir \u00f6rnek de\u011fil, zaten onlar\u0131 ba\u011flayan \u015fey ekstra yabanc\u0131 dilleri de\u011fil anadilleri olarak say\u0131lan dil, ait olduklar\u0131 k\u00fclt\u00fcr<\/em>\u201d diyeceksiniz. Ama \u00f6yle de\u011fil, mesela aralar\u0131nda \u00c7inli oldu\u011fu halde Amerika\u2019da do\u011fup b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, \u00c7ince \u00e7ok \u00e7ok az konu\u015fan\u0131 da vard\u0131; \u00c7ince bildi\u011fi halde \u00c7in k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle ya\u015fam tarz\u0131 uzaktan yak\u0131ndan alakas\u0131 olmayan da. Ama yine de basit bir \u015fakay\u0131 bile kendi dillerinde s\u00f6yleyip kendi kendilerine g\u00fclmeleri hi\u00e7 anlamasan\u0131z bile tatl\u0131, imrendiren bir ba\u011f gibi geldi bana. Bu ba\u011flar sizi d\u0131\u015flayan bir alt katman gibi de\u011fil de daha ziyade sizin de tatmak isteyece\u011finiz farkl\u0131 bir baharat gibi. Keza ben de T\u00fcrk\u00e7e bilen bir yabanc\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fmasam dahi \u2013 \u015fa\u015f\u0131rmad\u0131k- daha \u00f6nce T\u00fcrkiye\u2019yi gezip g\u00f6rm\u00fc\u015f ki\u015filerle muhabbetin ayr\u0131 bir tad\u0131 oldu\u011funu, daha \u00f6zg\u00fcn bir \u015feyler payla\u015fman\u0131n zevkini hemen fark ettim diyebilirim.<\/p>\n Hong Kong\u2019a gittik, iyi mi ettik?<\/strong><\/p>\n Ben az \u00e7ok e\u015fek kadar oldum olal\u0131 \u201cyea interrail yapmam, ben zaten Erasmus\u2019ta Avrupa\u2019y\u0131 fetheder gelirim\u201d kafas\u0131ndayd\u0131m. Bir aydan k\u0131sa s\u00fcrede pusulam alakas\u0131z bir \u015fekilde Hong Kong\u2019u g\u00f6sterir oldu. Buraya kadarki s\u00fcreci bir ba\u015fka yaz\u0131da zaten anlatm\u0131\u015ft\u0131m. \u015eimdi diyorum ki iyi ki Hong Kong olmu\u015f. Bunu gitti\u011fim her \u00fclke i\u00e7in s\u00f6ylerdim \u015f\u00fcphesiz. Ama objektif olarak s\u00f6yleyebilirim ki Asya gen\u00e7ken, beklentilerden uzak, deneyime y\u00fczde iki y\u00fcz a\u00e7\u0131k resept\u00f6rlerle gidilmesi gereken yerlerden biri<\/strong>. \u00d6yle ki, b\u00fcy\u00fcklerimizi g\u00fccendirmek istemem ama k\u0131rk\u0131ndan ellisinden sonra bu diyarlar\u0131 gezmekten zevk alan sanm\u0131yorum ki istisnalar\u0131 ge\u00e7ecek say\u0131da olsun. Hong Kong, Asya\u2019n\u0131n end\u00fcstri m\u00fchendisli\u011fi gibi, ne oldu\u011fu tam belli de\u011fil; asl\u0131nda her \u015feyden biraz var ama g\u00fcn\u00fcn sonunda ortada tek bir \u015fey yok.<\/strong> Ne tamamen saf bir \u00c7in deneyimi, ne de tamamen bat\u0131l\u0131la\u015fm\u0131\u015f bir yer. Ne geli\u015fmemi\u015f, kirli sokaklarla dolu ne de her yeri bal d\u00f6k yala camdan \u015fehir. Yemekleri ne katlan\u0131lmaz, ne de bir \u00f6m\u00fcr unutulmaz.<\/p>\n Hong Kong duvar boyaman\u0131n seyirlik bir sanat haline geldi\u011fi \u00f6zel b\u00f6lgelere de sahip pek \u00e7ok ya\u015fl\u0131 insan\u0131n geleneksel ejderha dans\u0131n\u0131 izlemek i\u00e7in bir araya geldi\u011fi geleneksel bayramlara da. \u00d6te yandan koca g\u00f6kdelenleri ve tasar\u0131m binalar\u0131yla d\u00fcnyan\u0131n say\u0131l\u0131 manzaralar\u0131ndan birini vaat ediyor.<\/em><\/p><\/div>\n \u00d6te yandan \u00f6zellikle gen\u00e7 neslin 2014 y\u0131l\u0131ndaki Umbrella Movement\u2019ta da d\u00fcnyaya duyurdu\u011fu gibi \u00c7in\u2019in gittik\u00e7e artt\u0131rmak istedi\u011fi kontrol\u00fcne kar\u015f\u0131 durdu\u011fu, T\u00fcrkiye\u2019dekinin eline su d\u00f6kemese de minimal d\u00fczeyde bir politik gerilimin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, bundan m\u00fctevellit anakara \u00c7in ve Hong Konglular aras\u0131ndaki so\u011fuk r\u00fczgarlar\u0131 yak\u0131ndan g\u00f6zlemleyerek asl\u0131nda \u00e7ok da fikir sahibi olmad\u0131\u011f\u0131m d\u00fcnya meselelerine de beni dahil eden bir yer oldu Hong Kong. Zamanla, okulda misafir olarak kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m, Asya pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00fczerine derste Japon filmlerine, \u00c7in \u015fark\u0131lar\u0131na, Kore dizilerine bak\u0131\u015f atar oldum; izledi\u011fim filmler tarihe g\u00f6t\u00fcrd\u00fc beni, zamanla Hong Konglu olmak nas\u0131l bir \u015feydir, bekledi\u011fimden \u00e7ok daha zengin bir tatla hissetmeye ba\u015flad\u0131m bunu. \u0130\u015fte en \u00e7ok bu y\u00fczden Hong Kong\u2019a daha \u00f6\u011frenciyken, daha hayatta kap\u0131m\u0131 \u00e7alan her bir \u015feye g\u00fcler y\u00fczl\u00fc durabilecekken gitmi\u015f olmaktan memnunum. \u00d6yleki her seyahatten sonra havaliman\u0131nda pasaport kontrol\u00fc s\u0131ras\u0131nda \u201cziyaret\u00e7iler\u201d yerine \u201cHong Kong sakinleri\u201d s\u0131ras\u0131na girince daha k\u0131sa bir s\u00fcre bekleyecek olmaktan ziyade a\u00e7\u0131klanamaz bir haz; adeta bir ayr\u0131cal\u0131k ve te\u015fekk\u00fcr duygusu hissetmeye ba\u015flad\u0131m. (evet, \u00f6\u011frenci vizesi sayesinde ge\u00e7ici bir s\u00fcreli\u011fine gitti\u011finiz \u00fclkenin \u201cvatanda\u015f\u0131ms\u0131\u201ds\u0131 oluyorsunuz)<\/p>\n Backpacker k\u00fclt\u00fcr\u00fc uyu\u015fturucu gibi.<\/strong><\/p>\n Hong Kong\u2019u se\u00e7mi\u015f olman\u0131n bir di\u011fer harika y\u00f6n\u00fc ise tam olarak Asya\u2019n\u0131n yelpaze gibi sa\u00e7\u0131lm\u0131\u015f birbirinden farkl\u0131 k\u00f6\u015felerinin ortas\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcyor olmas\u0131. Bundan bir sene \u00f6nce Tayland\u2019a, Vietnam\u2019a, Kambo\u00e7ya\u2019ya gitmek benim i\u00e7in bir bi\u00e7im, bir renk katamad\u0131\u011f\u0131m belirsiz hayallerdi. Zaten gitmeden de ger\u00e7e\u011fine yak\u0131n bir imaj edinemezmi\u015fim. Bu \u00fclkelerde yaln\u0131zca bamba\u015fka bir k\u00fclt\u00fcr de\u011fil, bamba\u015fka bir d\u00fcnya tan\u0131d\u0131m; tam olarak T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funa inanmad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in \u201cbackpacker k\u00fclt\u00fcr\u00fc\u201d demeyi tercih edece\u011fim buna, k\u0131sacas\u0131 tek bir s\u0131rt \u00e7antas\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fck bir b\u00fct\u00e7eyle hostellerde kalarak, geceleri yolculuk edip ara\u00e7larda uyuyarak kimi zaman yaln\u0131z kimi zaman arkada\u015flarla; \u00e7o\u011fu zaman da gidi\u015fi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc planlanmam\u0131\u015f spontane geli\u015fen seyahatlere \u00e7\u0131kmak k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden s\u00f6z ediyorum. Bu y\u00f6redeki \u00fclkeler s\u0131cak, toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bir kazak kadar a\u011f\u0131rl\u0131k yapacak be\u015f-on tane t-shirt\u2019\u00fcn\u00fcz olsa yeter. Kald\u0131 ki yan\u0131n\u0131zda ta\u015f\u0131mak zorunda da de\u011filsiniz, buralarda bir ak\u015fam pazar\u0131na giderek \u00e7ok komik fiyatlara ihtiyac\u0131n\u0131z olan k\u0131yafetleri al\u0131p sonra arkan\u0131zda b\u0131rakarak gidebilirsiniz. Bence \u00e7ok daha \u00f6tesinde ise sizi eline ge\u00e7irdi\u011fini anlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z minimal bir seyahat k\u00fclt\u00fcr\u00fc ediniyorsunuz bu \u00fclkelerde. Planlar yapman\u0131n ideal olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz her \u015feyden \u00f6nce: trafik her zaman bir muamma, insanlar hi\u00e7bir \u015fey i\u00e7in acele etmiyor, bir \u015feylere yeti\u015fme kayg\u0131lar\u0131 yok…<\/p>\n
\n<\/strong>
\nExchange \u00f6yle bir zaman dilimi ki her g\u00fcn\u00fcm\u00fc yeni bir deneyim pe\u015finde ge\u00e7irmek al\u0131\u015fkanl\u0131k yapt\u0131, bir s\u00fcre sonra bunun i\u00e7in yabanc\u0131 bir \u00fclkede olmak zorunda olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 \u00f6\u011frendim, ya\u015fam bi\u00e7imim kendili\u011finden \u201can\u0131 ya\u015fa\u201d moduna evrildi. Bunun hay\u0131r m\u0131 \u015fer mi getirece\u011fini ileride, ben an\u0131 ya\u015famaya gayret ederken g\u00f6rece\u011fiz.
\nElle tutulur, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr de\u011fi\u015fmeler de oldu tabi. Mesela Asya k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bize Avrupa\u2019dan daha yak\u0131n oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm.<\/strong> Onlarda da aile ba\u011flar\u0131 her \u015feyden \u00f6nce geliyor. D\u00fc\u011f\u00fcn gelenekleri deseniz d\u00fc\u011f\u00fcn g\u00fcn\u00fc damada yap\u0131lan oyunlara kadar benzer. \u00c7in k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde de bayramlarda k\u00fc\u00e7\u00fcklere, \u00e7al\u0131\u015fmayanlara har\u00e7l\u0131k verme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 var mesela. Ve hatta bilmiyorum bunun k\u00fclt\u00fcrel veya tarihi kayna\u011f\u0131 nereye dayan\u0131r ama alaturka tuvalet tipini ben hen\u00fcz d\u00fcnyada bir bizim \u00fclkede bir de \u00c7in\u2019de ve Japonya\u2019da g\u00f6rd\u00fcm hen\u00fcz. Keza Japonlar\u0131n otelinden tutun baz\u0131 restoranlar\u0131na kadar ayakkab\u0131lar\u0131 kap\u0131da \u00e7\u0131kartt\u0131rmalar\u0131 da bence dikkate de\u011fer. Elbette fark\u0131m\u0131z da \u00e7ok, bir kere dinlerin alakas\u0131 yok, mutfak desen annemlere \u201cyaa haz\u0131r ben Asya\u2019dayken gelsenize buralara<\/em>\u201d demeye cesaret edemeyce\u011fim kadar zorlayabilir pek \u00e7o\u011fumuzu. Ama yine de bana \u00f6yle geliyor ki asl\u0131nda daha yak\u0131n hissetti\u011fimiz veya daha yak\u0131ndan tan\u0131maya u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u00fclt\u00fcrler yerine g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc biraz Asya\u2019ya \u00e7evirsek, oralara kar\u015f\u0131 indirsek yelkenleri, kulak kabartsak biraz hi\u00e7 de hayalk\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011framayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n![\"thailand](\"http:\/\/myweb.sabanciuniv.edu\/suchas\/files\/2016\/06\/IMG_8444.jpg\")
<\/a><\/a><\/a><\/a>